Wednesday, August 29, 2018

भूतान माहिती

❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄

              भूतान माहिती

==========================

    एका सुंदर देशाची अविस्मरणीय अशी सहल मागील वर्षी उन्हाळ्याच्या सुट्टीमध्ये मी सहकुटुंब दहा दिवसांची सहल पूर्ण केली खरंतर हिमालय आणि ईशान्य भारत हे माझे नेहमीचे आवडीचे ठिकाण !!यावर्षी भुतान या देशामध्ये प्रवास करण्याचे नियोजन केले.

 अनेक ठिकाणी चौकशी केली. वैयक्तिक आयोजन करुन जाण्याचा माणस होता परंतु काही बाबींमुळे पुण्यातील एका ट्रॅव्हल कंपनीमार्फत भूतानला जाण्यासाठी मी नाव नोंदणी केली .

एका ग्रुप सोबत आम्ही भूतान या देशांमध्ये सहल करण्यासाठी गेलो.
 पुण्याहून आम्ही ट्रेनने कलकत्ता येथे गेलो व तेथून रात्री न्यू-जल-पैगुडी ठिकाणी पोहोचलो .

 त्यानंतर फुन्सालिंग या भूतान मधील सर्वात पहिल्या गावांमध्ये पोहोचलो.
 प्रवेश केल्या क्षणी आपण वेगळ्या देशामध्ये आलो आहोत याची जाणीव झाली. सुंदर इमारती छोट्या स्वरूपात प्रत्येक घरापुढे असलेल्या बागबगीचा आणि कमालीची स्वच्छता यामुळे भूतानचे प्रवेशद्वार समजले जाणाऱ्या या गावामध्येमध्ये खूप आनंद वाटला. 

 या ठिकाणी भारत आणि भूतान यांच्या दरम्यान फक्त एक तार कंपाउंड आहे भारतामधील लोक रोजच्या दैनंदिन व्यवहारासाठी मुख्य दरवाजातून भूतानमध्ये ये जा करत असतात. या देशांमध्ये फिरण्यासाठी आपल्याला सर्वप्रथम परमिट किंवा व्हिसा ची आवश्यकता असते. जो तिथे गेल्यानंतर आपल्याला मिळतो. तो मिळाल्यानंतर आम्ही स्थानिक सर्व स्थळदर्शन केलं आणि पहिला मुक्काम त्याच ठिकाणी केला. 

दुसऱ्या दिवशी तेथील स्थानिक ट्रॅव्हल एजंट मार्फत आम्ही पुढील प्रवास सुरु केला. त्यानंतर आम्ही भूतान देशाची राजधानी थिंपू या शहरांमध्ये पोहोचलो. अत्यंत सुंदर असे राजधानीचे शहर थिंपू आहे .विशेष म्हणजे संपूर्ण देशामध्ये कुठेही वाहतुकीचा सिग्नल नाही दुचाकी  खूप कमी प्रमाणात आहेत .गरजेचेच वेळेस चार चाकी रस्त्यावर येतात अन्यथा संपूर्ण देशामध्ये पर्यटकांच्या गाड्या सोडून स्थानिक लोक फार कमी प्रमाणात दळणवळण करतात. जगातील सर्वात आनंदी देश म्हणून या देशाची ओळख आहे.संपूर्ण देशाची लोकसंख्या ही आपल्याकडील एखाद्या मोठ्या शहराच्या लोकसंख्येएवढी आहे .
अत्यंत सुंदर असे नयनरम्य चित्र संपूर्ण देशामध्ये आपल्याला दिसून येतं .
थिंपू मध्ये पाहण्यासाठी मॉनेस्ट्री संग्रहालय ,जोंग पॅलेस ,मोती टाँग्ज ,तसेच टाकीन या प्राण्यांसाठी प्रसिद्ध असणारे प्राणी संग्रहालय आहे.
 त्याचप्रमाणे खूप मोठ्या प्रमाणात तिबेटियन वस्तू मिळण्याचे हँडीक्राफ्ट मार्केट प्रसिद्ध आहे .येथे दोन दिवस राहिल्यानंतर आम्ही पुढील ठिकाणी म्हणजे पुनाखा या ठिकाणी गेलो. विविध प्रकारचे बौद्ध धर्मीय प्रार्थना स्थळे आणि तेथील आल्हाददायक हवामान यामुळे  मुक्काम खूपच छान वाटला त्यानंतर आम्ही पारू या ठिकाणी आलो .या देशांमधील एकमेव विमानतळ इथे आहे तसेच सांग मॉनेस्ट्री ,नॅशनल म्युझियम ,हिस्टरी हे देखील येथे पाहण्यासारखे आहे .
या देशातील सर्वात आकर्षक ठिकाण म्हणजे या देशाच्या राजांचा राजवाडा म्हणजेच पॅलेस !!
अत्यंत सुंदर आणि देखणी अशी ही अतिभव्य वास्तू आहे. सायंकाळी पाचनंतर येथे प्रवेश मिळतो रात्री संपूर्ण राजवाड्यावर ती विद्युत रोषणाई केलेली असते ती खूप पाहण्यासारखी आहे. त्याचप्रमाणे इथे इथले दुसरे आकर्षण म्हणजे उंच पर्वतावरील *टायगर नेस्ट मॉनेस्ट्री*  एक दिवसाचा ट्रेक खरोखर अविस्मरणीय असा आहे .जंगलातून सुमारे 14 किलोमीटरचा हा पर्वत प्रवास आपल्या ट्रीपचे सार्थक लावणार आहे .जर आपण या देशाला भेट द्या देणार असाल तर टायगर मॉनेस्ट्री हे ठिकाण कदापि चुकवू नका. चढण्यासाठी अवघड आहे परंतु नजरेचे पारणे फेडणारे आहे त्यामुळे आपण या देशांमध्ये जर जाणार असाल तर पूर्वनियोजन करून जावे. धन्यवाद.......

🐋🐋🐋🐳🐳🐳

प्रति व्यक्ती ..........

३४ हजार रुपये
सर्वखर्चासह
प्रवास
निवास ९ मुक्काम
गाईड
भारतीय भोजन
एन्ट्री फी

Sunday, August 26, 2018

कासचे पठार, सातारा.

❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄

*कासचे पठार, सातारा.*

=================

कासचे पठार  साताऱ्याच्या पश्चिमेकडे साधारणः २२ किलोमीटर अंतरावर आहे. या पठारावरील कास तलाव सातारा शहराला पाणीपुरवठा करतो. या पठारावर पावसाळा सुरू झाल्यावर असंख्य प्रकारची रानफुले फुलतात.अनेक दुर्मीळ प्रजाती येथे सापडल्याने या



पठाराचा २०१२ साली युनेस्को जागतिक वारसा स्थळांच्या संरक्षित यादीत समावेश केला गेला आहे.


कास हा जैवविविधतेचा हॉटस्पॉट आहे. हे पठार त्यावर ऑगस्ट ते ऑक्टोबर या काळात फुलणाऱ्या विविध प्रकारच्या रानफुलांसाठी  आणि फुलपाखरांसाठी प्रसिद्ध आहे. या पठारावर २८० फुलांच्या प्रजाती व वनस्पती वेली, झुडपे आणि इतर प्रजाती मिळून ८५० प्रजाती आढळतात.

या पठारावरून असंख्य फुलांच्या सोबतीने दिसणारे आणि फुलांवर पसरणा-या इंद्रधनुषी छटा म्हणजे स्वप्नसृष्टीचा भासच असतो. या पठारावर पावसाळा संपता संपता ऑगस्ट ते ऑक्टोबर या कालावधीत रानफुले येतात. दर नऊ वर्षानी फुलणारी टोपली कार्वी ही त्यापैकी कास पठाराचे वैशिष्टय़ गणले जाते. येथील वातावरण रंगीबेरंगी असून कधी पांढरा शुभ्र तर कधी लाल, निळा, जांभळी, अबोली अशा कितीतरी रंगांच्या छटांची फुले पर्यटकांच्या डोळय़ांचे पारणे फेडतात.

दरम्यान, शनिवार-रविवार व सुट्टीच्या दिवशी कास पठाराला भेट देण्याची योजना आखणा-या पर्यटकांना गर्दी टाळण्यासाठी आता ऑनलाईन बुकिंगचा आधार घ्यावा लागणार आहे. गर्दी टाळण्यासाठी व वाहनांच्या कोंडीवर उपाययोजना म्हणून सुट्टीच्या दिवशी केवळ अडीच हजार पर्यटकांना या पठारावर प्रवेश दिला जाणार आहे.

🐋🐋🐋🐳🐳🐳

Saturday, August 25, 2018

श्री प्रतिबालाजी मंदिर, केतकावळे.

❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄❄

    *श्री प्रतिबालाजी मंदिर, केतकावळे.*

==========================

नारायणपूर येथील एक मुखी दत्त मंदिर व महादेव मंदिर पहिल्या नंतर पुढचा टप्पा होता, प्रति बालाजी मंदिर, केतकावळे।
                 जेजुरीहून सरळ सासवड गाठले। गावात जायची गरज नव्हती। बाहेर च्या बाहेर कापूर होळला रस्ता होता।
           तसे पहिले तर हे मंदिर पाहण्याची माझी पहिली वेळ नव्हती। पण या वेळेला माझ्या बरोबर आई वडील होते। साधारण 11 वाजता मेन कमानीत प्रवेश झाला। रस्ता पण सिमेंट चा होता। कमान पण छान रंगवलेली होती। पार्किंग ला कार लावली। सरळ दर्शन रांगेत गेलो। जास्त गर्दी नव्हती। अर्ध्या तासात दर्शन झाले। जरा भूक लागली असे वाटले म्हणून देवस्थानचा प्रसाद घेतला।येथील भात वरण वडिलांना खूप आवडले। एक रम्य देवस्थान पाहून आई वडील खुश झाले। याचे समाधान खूप मोठे होते।




              व्यंकटेश्वरा हॅचरीज या उद्योग समूहाचे संस्थापक डॉ. बी. व्ही. राव यांचे तिरुपती हे कुलदैवत. सर्वसामान्य भाविकांना तिरु पतीला जाणं शक्य होत नाही म्हणून पुण्यात बालाजीचं मंदिर उभारावं, अशी त्यांची इच्छा होती. ही इच्छा ते असताना पूर्ण होऊ शकली नाही. पुढे त्यांची मुले व्यंकटेश राव, बालाजी राव व अनुराधा देसाई यांनी ती पूर्ण केली. 
            मंदिरात प्रवेश करतानाच समोर चप्पल स्टँड आहे. मंदिरात मोबाईल व कॅमेरा घेऊन जाण्यास परवानगी नाही. दर्शन रांगेच्या आधीच टोकन देऊन आपले मोबाईल जमा करावे लागतात. संपूर्ण मंदिराला बाहेरून मोठा प्रदशिणा मार्ग आहे. पुरुष व महिलांसाठी अशा दोन रांगा आहेत. मंदिरात प्रवेश करतानाच पायरीवर पाणी सोडलेले आहे. आपोआप पाय स्वच्छ होऊनच भाविक पुढे जातो.
                श्री बालाजी हा विष्णूचा अवतार. बालाजीची मूर्ती ही काळय़ा दगडात घडवली असून कमळावर उभी आहे. मूर्तीचे चार हातात शंख, चक्र , गदा असून एक हात भक्तांना आशीर्वाद देणारा आहे. कानांत सोन्याची कर्णफुलं  आहेत. उभट आकाराचा मुकुट आहे. सोन्याच्या विविध अलंकारांनी मूर्तीला सजविण्यात येतं. दिवसभरात मंदिरात तीन वेळा पूजा केली जाते. मंदिराच्या समोर ध्वजस्तंभ व गरु ड मंदिर आहे.  त्यात विविध देवदेवता आहेत. मंदिराच्या चारही बाजूंना छोटी मंदिरं आहेत. त्यात वेणुगोपालस्वामी, नृसिंह, पद्मावती, सुदर्शनस्वामी, गोदामाता अशा देवता आहेत. मंदिराच्या डावीकडे कुबेर व वराहस्वामी यांची मंदिरं आहेत.
          या नंतर मी कात्रज च्या सर्प उद्याना कडे निघालो.

🐋🐋🐋🐳🐳🐳

Friday, August 24, 2018

बुल टेंपल, बेंगलोर।

❄❄❄❄❄❄❄❄❄

      बुल टेंपल, बेंगलोर

==================


बुल टेंपल हे बेंगलोर मधील एक प्रसिद्ध मंदिर आहे। या मंदिरालाच बसवन गुडी मंदिर असे म्हणतात। नावाप्रमाणेच हे एका बैलाचे म्हणजेच नंदीचे मंदिर आहे।
          हे मंदिर एका बैलाच्या स्मरणार्थ बांधण्यात आले। हा बैल भुईमूगच्या शेंगा खाण्यासाठी शेतात आला होता। पण काही कारणाने तो हिंस्त्र झाला होता।





         तसेच दुसऱ्या मान्यते नुसार , विजयनगर साम्राज्याचे राजे केम्पेगौडा यांच्या स्वप्नात नंदी गेला होता व त्याने उंच टेकडीवर मंदिर बांधण्यास सांगितले। त्यानुसार राजे केम्पेगौडा यांनी 1537 साली या मंदिराचे निर्मिती कार्य हाती घेऊन पूर्ण केले। तेथील शेतकऱ्यांमध्ये अशी भावना आहे की, या नंदीची पूजा केल्यास शेतातील धान्य उत्पादन वाढते।
           नोव्हेंबर-डिसेंबर महिन्यात येथे खूप मोठी यात्रा असते। आपल्याला जर या मंदिराला भेट द्यायची असेल तर ते दोन महिने उत्तमच स्थिती!!
          हे मंदिर एका उंच टेकडी वर आहे। पार्किंग स्थिती चांगली आहे। पण जागा लवकर फुल्ल होते। मी गेलो होतो त्यावेळी पण फुल्ल होते, त्यामुळे मी रोड साइडला कार उभी करून ,धाकधूक मनानेच पायऱ्या चढण्यास सुरुवात केली। साधारण पाच मिनिटानंतर भव्य प्रवेश द्वार दिसले। चप्पल स्टँड ला पादत्राणे सोडली। आत जाताच भव्य नंदी मूर्ती दिसली। सगळा ताण दूर झाल्यासारखे वाटले।ही मूर्ती 15 फूट उंचीची व 20 फूट लांबीची आहे। या मूर्ती भोवती प्रदक्षिणा घालता येते, हेच याचे वैशिष्ट्य आहे। दर्शन घेऊन बाहेर आलो। चप्पल स्टँड जवळ काही खेळणी घेतली। व जवळच असलेल्या गणपती मंदिराकडे निघालो।


🐋🐋🐋🐳🐳🐳

कब्बन पार्क, बंगलोर।

❄❄❄❄❄❄❄❄❄

   *कब्बन पार्क, बंगलोर।*

===================

बंगलोरला हरित शहर म्हंटले जाते ते तेथील उद्यानामुळं। या शहरामध्ये दोन उद्याने लोकप्रिय आहेत। एक म्हणजे लाल बाग व दुसरे कब्बन पार्क। यातील ही दोन्ही पहायची हे मी निश्चित केले होते।पण वेळे अभावी फक्त कब्बन पार्क हेच फक्त पाहता आले।
       कब्बन पार्क हे अंदाजे शंभर वर्षे पूर्वीचे असावे असा माझा अंदाज आहे।येथे तुम्हाला खूप जुनी झाडे पहावयास मिळतील। हे उद्यान त्यावेळी असलेल्या इंग्रज व्यवस्थापनने बनवलेले आहे। या उद्यानात जाताना कोणतेही तिकीट आकारले जात नाही, हे विशेष। आजून एक बाब म्हणजे आपल्या कडे असती तशी अस्वछता तिथे नाही। कोठेही साधा कागद दिसणार नाही। समजा एखादा कागद टाकू लागला तर जवळचे लोक रागावतील। किंवा पार्कचे कर्मचारी उचलण्यास सांगतील। नाही ऐकले तर सरळ बाहेरचा रस्ता...! मी पाहिलेला किस्सा सांगतो........ एक फेरीवाला खारीमुरी व वेफर्स विकत होता। काहीजण ते विकत घेत होते।पण त्यामुळे झालेला कचरा म्हणजे कागद इकडे तिकडे फेकले गेले। पार्क कर्मचारी याने त्याला ताकीद दिली। पण त्याने काही ऐकले नाही। मग थोडया वेळाने तीन कर्मचारी आले व सरळ दंडाला धरून बाहेर काढले। पुन्हा आलास तर प्रवेश मिळणार नाही असा दम दिला। याचा परिणाम असा झाला की इतर फेरीवाले आपापली काळजी घेऊ लागले।






       या पार्क मध्ये दर रविवारी वेगवेगळे कार्यक्रम असतात।आम्ही गेलो होतो त्या रविवारी चित्रांचे प्रदर्शन भरले होते। तसेच दर रविवारी हा पार्क फिरण्यास सायकल मोफत मिळते। चालत हा पार्क सगळा बघून होत नाही।हा पार्क जवळजवळ शंभर एकर पेक्षा जास्त क्षेत्रावर आहे। त्याकाळी असलेले आयुक्त मार्क कब्बन यांच्या नावावरून हे कब्बन पार्क झाले आहे। याच पार्क जवळ मत्सालय , सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या औद्योगिक संग्रहालय, सरकारी संग्रहालय व व्यंकटाप्पा आर्ट गॅलरी आहे। बंगलोर प्रवासात एकदा जरूर भेट द्यावी असे ठिकाण आहे।

 🐋🐋🐋🐳🐳🐳

हल संग्रहालय, बेंगलोर।

❄❄❄❄❄❄❄❄❄

हल संग्रहालय, बेंगलोर।

============€€€=€====

HAL अर्थात हल हे नाव मला तसे नवीनच आहे। याचे पूर्ण रूप Hindustan Aeronautics Limited असे आहे। हि पूर्ण स्वदेशी कंपनी आहे। हि कंपनी आपल्या देशा करिता लढाऊ विमाने तयार करते। या कंपनीचे मुख्यालय बेंगलोर येथेच आहे।
           या पूर्वीचे नाव Hindustan Aircraft Limited असे होते। या कंपनीचे संस्थापक श्री हिराचंद वालचंद होते। त्यांनी हि कंपनी 23 डिसेंबर 1940 रोजी सुरु केली होती। पण काम काही जोरात नव्हते। त्यानंतर एप्रिल 1941 रोजी त्यावेळी असलेल्या ब्रिटिश सरकारने पंचवीस लाख या कंपनीत गुंतवले। मग याचे काम प्रगती पथावर आले। एप्रिल 1942 साली पहिले विमान तयार झाले। विमानाचे नाव होते Harlow PC-5। लगेच 1943 ला हि कंपनी अमेरिकन हवाई दला कडे हस्तांतरित झाली। पण कर्मचारी स्टाफ न बदलल्यामुळे नियंत्रण भारतीय होते। आता मात्र कंपनीचा विस्तार झपाट्याने वाढला। हि 41वा अमेरिकेचा तळ झाला होता। विमानांची दुरुस्ती व निर्मिती होत होती। 1947 साली भारत देश स्वतंत्र झाला। या कंपनीची मालकी भारत सरकार कडे आली। आताचे नाव 1964 साली मिळाले।
             हि सर्व माहिती मी तिथे जाण्यापूर्वीच मिळवली होती। त्यामुळे मनात एक उत्साह होता। याचे कारण म्हणजे येथे विमानांचे संग्रहालय होते। विमाने जवळून पाहायला मिळणार या कल्पनेनेच मी हर्षभरीत झालो होतो। अगदी दोन फूट जवळून.....!
          येथे पोचताच कार पार्किंग करून तिकिटे घेतली। प्रवेशद्वार काही पहिले नाही। पटकन आत गेलो। डाव्या बाजूने आत जाताच पहिले विमान दिसते। मला वाटले तसे काही लांबून ते पाहता येत नव्हते तर अगदी हात लाऊन पहिले। हि सर्व विमाने आपले वायूदल 2000 साला पर्यंत वापरत होते। नंतर याचे संग्रहालय तयार झाले।
        पहिले विमान होते MIG 21 फायटर प्लेन। सोनेरी रंगात रंगवलेले अगदी रुबाबदार दिसत होते। त्यानंतर MIRUT हे विमान होते।
           पुढे जेट ट्रेनर सितारा हे प्रशिक्षण देणारे विमान होते। याला प्रशिक्षण देताना मर्यादा होत्या। त्यामुळं हे बंद करण्यात आले। त्यापुढे Light Combat Aircraft तेजस होते। याला एकच जेट इंजिन व एकच व्यक्ती आत बसू शकत होती। पुढे लक्ष्य हे पायलट रहित विमान ठेवले होते। त्यापुढे अजित हे विमान डौलदारपणे उभे होते। या विमानाने त्याची सेवा 1977 ते 1991 पर्यंत दिली होती।
         



















    त्याच्या जवळच ब्रिटिश प्रकारातले इंग्लिश इलेक्ट्रिक कॅनबेरा हे विमान आहे। हे मध्यम बॉम्ब फेकणारे होते। कॅनबेराची त्यावेळी असलेली दहशत वेगळीच होती। त्याला पहिल्या पिढीतील जेट इंजिन होते। त्यावेळी ते जगात सर्वात उंच जाणारे होते। हे विमान भारता बरोबरच ऑस्ट्रेलिया, अमेरिका व स्पेन हे देश वापरत होते।
           वेस्टलँड सी किंग हे हेलिकॉप्टर पूर्ण पणे सुस्थित होते। हे हवाई दलाच्या वेगवेगळ्या वस्तू , सैनिक, धान्य पुरवठा इ. कामासाठी वापरत होते। त्यावेळी भारत व जर्मनी हे दोनच देश वापरत होते। आजून एक मह्त्वाचे हेलिकॉप्टर पहिले ......ध्रुव । जर्मनीच्या सहकार्याने बनवलेले पहिले स्वदेशी हेलिकॉप्टर होते। 1992 साली याने पहिले उड्डाण घेतले होते। हे हेलिकॉप्टर अजूनही वापरात आहे। पण आधुनिक श्रेणीतील। एक मुख्य बाब म्हणजे आपण हे हेलिकॉप्टर निर्यात देखील करतो। तेही नेपाळ व इस्त्राईल या देशाना। त्यानंतर अनेक HPT32 या सारखे ट्रैनी विमाने होती।
         पुढे गेल्या नंतरचे दालन होते वेगवेगळ्या इंजिन्सचे। सर्व विमानांची इंजिन्स ...! त्यातील काही चालू देखील होती। सर्व पाहून मन भारावून गेले।
           नंतर आभासी सफर होती विमानांची।पण दोन राऊंडची तिकिटे आधीच संपली होती। साधारण 30 मिनिटांचा एक राऊंड असतो। अगोदरच तीन तास विमाने पहिली होती, त्यात आजून दीड दोन तास थांबणे शक्य नव्हते। म्हणून आम्ही आमच्या हॉटेल कडे निघालो।
          एक बाब मात्र मनातून नाही गेली। तिथे एक इसरोचे रॉकेट प्रतिमा होती। अगदी हुबेहूब। ती तिथे कशी ? कारण हे संग्रहालय विमानांचे होते।
            संग्रहालयात एक फणसाचे झाडपण होते। फोटो काढायचा काही मोह सुटला नाही।

🐋🐋🐋🐳🐳🐳

Wednesday, August 1, 2018

बेंगलोर पॅलेस, बेंगलोर।

❄❄❄❄❄❄❄❄❄

          बेंगलोर पॅलेस, बेंगलोर।

=======€=€€=================+==

बरेच दिवस झाले माझ्या कडून लिखाण काही झाले नाही। आज निवांत वेळ मिळाला।
            टिपू सुलतान समर पॅलेस पाहिल्यानंतर, मी बेंगलोर पॅलेस कडे निघालो। 15 मिनिटात मी पॅलेस मध्ये पोचलो। पॅलेस नावाप्रमाणेच हा खूप भव्य दिव्य आहे। प्रवेश करतानाच याच्या भव्यतेची प्रचिती येते। याचे प्रवेश द्वार मात्र तितकेसे भव्य नाही। आत जाताच ह्या पॅलेस ची भव्य आकृती दिसते। पार्किंग तर खूप नाही ,प्रचंड मोठे आहे। एका बाजूला कार लाऊन आम्ही राजवाड्याकडे निघालो। जाता जाता सेल्फी घेण्याचा मोह काही सुटला नाही।







         हा राजवाडा आठशे एकरवर पसरलेला आहे। हा राजवाडा इंग्लंडच्या प्रसिद्ध विंडसर महल सारखा आहे, हे विशेष। हा राजवाडा 45000 स्के फूट वर उभा आहे। त्यावेळी याला 82 वर्ष लागले होते बनवायला!
          आत जाताच प्रथम तिकीट काउंटर कडे गेलो। तिथे तिकीट दर माझ्या अपेक्षे पेक्षा जास्त होता। 250 रुपये प्रत्येकी होता। पत्नीच्या मनाची चलबिचल चालू होती। मी सांगितले सर्वांची तिकिटे घेतली आहेत। मग आश्चर्य झाल्यावाचून राहिले नाही। या तिकिटामध्ये एक मोबाईल सारखा फोन मिळतो। त्यात काही नंबर आहेत। ते नंबर दाबले कि त्या त्या बाबीची माहिती मिळते। एका तिकिटाला एक मोबाईल मिळतो।
               मी तीन तिकिटे घेतली होती, त्यामुळे मला तीन मोबाईल मिळाले। मी, पत्नी व मुलगा अथर्व असे तीन वाटले। माझा मोबाइल मात्र शेवट पर्यंत माझ्या कडे राहिला नाही। तो मुलीने लगेच पळवला। मुलगी तीन वर्षाची असून सुद्धा तिचे ऐकणे त्यावेळी भाग होते। मग निघालो राजवाडा पाहण्यास........!
                प्रथम बाब होती राजा पुतळा। मग मोबाईल वरील एक हे बटन दाबले। सगळी माहिती ऐकली। माझ्यासाठी हे नवीन होते। माहिती एखाद्या गाईड पेक्षा सरस होती। जवजवळ तीन मिनिटे माहिती होती। पायऱ्या चढून वर गेलो असता राजाचा गेस्ट हॉल दिसला। आत जाऊन पाहण्यास मनाई होती। त्यामुळे दोन दरवाज्यातून तो पहिला। 200 वर्ष पूर्वी जसा होता अगदी तसाच आता तो आहे। सर्व खुर्च्या व एक सिंहासन सारखी खुर्ची मन वेधून घेत होती। आरसा हा सिंहाच्या आकृती वर कोरला होता। जणू काय आता मीच राजा आहे असे सांगण्यासाठी.....!
        पुढे गेल्यावर राजकाळीं काढलेले फोटो याची गॅलरी आहे। त्यानंतर आत असलेली बाग व पोहण्याचा छोटा हौद पहिला। हे सर्व पाहिल्यानंतर खाली उतरावे लागते। तेही लाकडी पायऱ्या वरून .....! अजूनही त्या मजबूत आहेत। मग शिकार केलेल्या प्राण्यांची भुसा भरून जतन केलेली धड , पाय व तर अवयव असलेली भिंत आहे। ते पाहून मनात असे वाटते कि हे प्राणी मारले कसे असतील ? त्या नंतर राजघराण्यातील शेवटच्या राजाची खोली आहे। त्यांनी वापरलेल्या खूप वस्तू अजूनही बिनडंकी आहेत। या नंतर राजदरबार लागतो। त्याची नक्षी अगदी आता काढल्या सारखी वाटते। खूप सजवलेला हॉल आहे। जुन्या खुर्च्या अजूनही आहेत। हेच त्याचे वैशिष्ट्य.....! राजसिंहासन पण त्यावेळचे असेल असे मला वाटले नाही। मात्र तो दरबार त्यावेळी जसा भारत असावा तशी मांडणी तिथे होती। अजूनही बऱ्याच बाबी मनात घेऊन मी बाहेर आलो।
            बाहेर येताच माझे लक्ष इमारती भोवती असलेल्या वेली कडे गेले। अशी रचना , कल्पकता मी आजवर कधीही पहिली नाही। वेली या इमारतीभोवती म्हणजे अगदी चिटकून वाढलेल्या होत्या। त्याही एका विशिष्ट आकारात....! खूप मनाला भावले ते चित्र...!
             मग बाहेर जाऊन बाग पहिली । फोटो घेतले। आणि पुढील प्रवासाला मार्गस्थ......

🐋🐋🐋🐳🐳🐳